Deze uitspraak wordt vaak verkeerd begrepen als het belangrijkste principe waarop osteopathie is gebaseerd. Dr. Still, de grondlegger van osteopathie, benadrukte echter het belang van andere structuren en het functioneren van het hele lichaam. Toch erkende hij hoe essentieel onbelemmerde doorbloeding is voor de algehele gezondheid. Wanneer bloed vrij kan stromen, zijn de weefsels doorgaans in optimale conditie.
Waarom is bloedtoevoer belangrijk?
Een goede bloedtoevoer is cruciaal voor de gezondheid van het lichaam. Weefsels met de beste doorbloeding functioneren het best. Dit lijkt vanzelfsprekend, maar veel zorgverleners werken met de gedachte dat zolang er enig bloed naar een gebied stroomt, de hoeveelheid niet relevant is, tenzij er direct merkbare effecten zijn.
Het is echter duidelijk dat een betere doorbloeding de werking van een weefsel optimaliseert. Het lichaam past dit voortdurend aan door bloed te sturen naar plekken waar het op dat moment het meest nodig is. Dit doet het lichaam niet zonder reden; de doorbloeding verbeteren heeft een directe invloed op de gezondheid.
Hoe reageert het lichaam op stress?
Bij een acute stresssituatie, zoals vluchten voor een roofdier, verandert het lichaam drastisch. Het hart gaat sneller kloppen en bloed wordt verplaatst van minder essentiële organen, zoals het spijsverteringsstelsel, naar spieren die nodig zijn voor overleving, inclusief de hartspier.
Deze reacties worden geregeld door het sympathische zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor de “vecht-of-vluchtreactie”. Momenten van rust, genezing en spijsvertering worden daarentegen aangestuurd door het parasympathische zenuwstelsel. Normaal gesproken is er een balans tussen beide systemen. Tijdens rustperiodes wordt bloed teruggeleid naar organen zoals de maag en darmen.
Moderne samenleving
In de moderne samenleving is deze balans echter vaak verstoord, met een overheersing van het sympathische zenuwstelsel. Chronische stress – vaak veroorzaakt door mentale of ingebeelde dreigingen – kan ervoor zorgen dat ons lichaam blijft functioneren alsof er een acute bedreiging is. Dit heeft grote gevolgen, waaronder een verhoogde belasting van het hart. Zelfs als de bloedtoevoer naar het hart toeneemt om sneller te pompen tijdens stress, kan het chronische karakter van stress ervoor zorgen dat het hart niet aan zijn metabolische behoeften voldoet. Veelvoorkomende ziekten worden veroorzaakt of verergerd door stress.
De invloed van pijn op het zenuwstelsel
Ik heb ook gemerkt dat onopgeloste pijnklachten invloed hebben op het sympathische en parasympathische zenuwstelsel. Acute pijn activeert het vecht-of-vluchtsysteem, terwijl het verminderen van pijn helpt om het rust- en herstelsysteem beter te laten functioneren. Het kalmeren van pijn kan een algeheel ontspannend effect hebben op patiënten. Vaak hoor ik bijvoorbeeld darmgeluiden toenemen als het parasympathische systeem weer beter functioneert.
Een voorbeeld
Chronisch verminderde bloedtoevoer naar belangrijke organen, zoals het spijsverteringsstelsel, is een van de redenen waarom stress zoveel gezondheidsproblemen veroorzaakt. Een gezond spijsverteringsstelsel is essentieel voor het opnemen van voedingsstoffen en water en heeft een groot deel van de dagelijkse bloedtoevoer nodig om goed te functioneren.
Als de bloedtoevoer naar de darmen chronisch vermindert, worden zowel de spijsvertering als het herstel van het weefsel vertraagd, wat de structuur en de immuunfunctie kan aantasten. Verminderde bloedtoevoer naar welk orgaan dan ook belemmert de werking ervan, ongeacht of dit wordt veroorzaakt door zenuwstelselonevenwichtigheden of mechanische obstructies.
Stress leidt ertoe dat bloed langdurig wordt weggehaald bij organen die het nodig hebben voor herstel en spijsvertering, zoals de darmen. Dit kan de algehele gezondheid en werking van meerdere orgaansystemen beïnvloeden.
Wat kun je doen?
Praktijken die de geest tot rust brengen, zoals meditatie en regelmatige lichaamsbeweging, zijn uitstekende manieren om te beginnen met het kalmeren van het zenuwstelsel. Deze gewoonten helpen om beter met stress om te gaan.
Daarnaast moeten structurele problemen worden aangepakt. Osteopathische behandelingen zijn vaak gericht op het in balans brengen van het zenuwstelsel door structurele disfuncties te verhelpen die een negatieve invloed hebben op het lichaam. Dit helpt niet alleen om pijn te verminderen en de doorbloeding te verbeteren, maar kan ook het zenuwstelsel “resetten” door therapeutisch gebruik van reflexen.
Osteopathie richt zich ook op het vrijmaken van botten en andere structuren die mechanische compressie veroorzaken en zo de doorbloeding belemmeren. Dit verbetert de toevoer van voedingsstoffen, de afvoer van afvalstoffen en de werking van het immuunsysteem. Voor optimale gezondheid is meer nodig dan alleen overleven; structurele disfuncties moeten serieus genomen worden om de doorbloeding en algehele functie te optimaliseren.
